Blijf in balans tijdens de herfst

De bladeren aan de bomen veranderen van kleur, de dagen worden korter, het wordt kouder, kortom de zomer heeft plaats gemaakt voor de herfst. Het seizoen van Vata. Vata is een combinatie van het lucht en ruimte element. Zodra het kouder en winderiger wordt, verhoogt Vata dosha. Net zoals de wind veranderlijk is en verschillende richtingen uit kan waaien, is vata dosha in het lichaam gevoelig voor veranderingen in het klimaat en kan vata dosha snel uit balans raken.

Als vata dosha overheerst, dan is er verhogen de droge, koude, ruwe kwaliteiten in de omgeving en in het lichaam. Wanneer de droge kwaliteit verhoogt, merk je bijvoorbeeld dat je huid en lippen droger worden. Het kan ook zo zijn dat de droge kwaliteit in de dikke darm verhoogt en ontstaat er constipatie. We merken allemaal de effecten van de herfst en de verhoging van vata. Echter mensen met voornamelijk vata in de constitutie zullen deze het meeste de gevolgen merken van de natuurlijke verhoging van vata.

Dit zijn tekenen dat vata is verhoogd:

  • Droge huid en lippen
  • Constipatie
  • Gas en winderigheid
  • Opgeblazen gevoel
  • De hik
  • Onrustige geest
  • Angst en onrust
  • Niet goed kunnen slapen
  • Afkeer van de kou en de wind

Voeding:

Wortelgroenten en pompoenen zijn nu in het seizoen. Gebruik voornamelijk deze groenten: wortels, bieten, zoete aardappelen, de flespompoen etc. Deze groente hebben kwaliteiten die vata balanceren. Ze zijn zwaar, zoet, compact, vochtig. Olie heft de drogende kwaliteit van vata op. Gebruik ghee, sesamolie en/of amandelolie om het lichaam van binnen te oliën en het spijsverteringsvuur te versterken.

Gebruik verwarmende specerijen bij het koken; kaneel, zwarte peper, komijn, asafoetida en gember. Deze verwarmen het lichaam en versterken het spijsverteringsvuur. Geef de voorkeur aan soepen en stoofpotjes in plaats van droge, rauwe of gefrituurde voeding.

Andere belangrijke voedingsrichtlijnen:

  • Geef de voorkeur aan de zoete, zure en zoute smaken
  • Vermijd de bittere, pittige en wrange smaken
  • Eet op regelmatige tijden en maak van je lunch de grootste maaltijd van de dag
  • Neem de tijd om het eten te prepareren en op te eten
  • Vermijd ijskoude dranken, helemaal bij de maaltijd of net daarvoor of daarna
  • Beperk rauwe voeding zoals rauwe groenten en salades
  • Drink zo min mogelijk cafeïne of andere stimulerende dranken
  • Drink warme melk (koemelk, geitenmelk, amandelmelk etc) met verwarmende specerijen voor het slapen gaan.
  • Drink warme dranken. Warm water of kruidenthee.

Levensstijl:

Onze dagelijkse activiteiten hebben een groot effect op onze gezondheid. Consistentie van een gezonde dagelijkse routine is vooral tijdens het vata seizoen erg belangrijk. Juist als het koude herfstachtige weer zich aandient, voelen we ons wat onrustiger, merken we dat het immuunsysteem wat zwakker is en voelen we ons vermoeid en hebben we wat minder energie. Een goede dagelijkse routine herstelt en bewaakt de balans en helpt tegen de stress en onrust die een verhoging van vata met zich mee brengt. In plaats daarvan ervaar je rust en voel je je geaard.

Volgens ayurveda is abhyanga, oliemassage, een belangrijk onderdeel van de dagelijkse routine. De olie, die zwaar en warm is, pacificeert vata. Deze zelfmassage doe je in de ochtend voor het douchen.

Nog wat meer richtlijnen voor een gezonde levensstijl gedurende herfst:

  • Regelmaat! Sta elke dag om dezelfde tijd op en ga op dezelfde tijd naar bed
  • Begin de dag met abhyanga of trakteer jezelf regelmatig op een massage
  • Geef de voorkeur voor rustige vormen van lichaamsbeweging; rustige vormen van yoga, tai chi etc
  • Houd je zelf warm, zoveel mogelijk uit de wind en vermijd tocht
  • Zorg dat je voldoende slaap krijgt
  • Vermijd stress

Hoe je voor jezelf zorgt gedurende de herfst, bepaald je gezondheid gedurende de koude wintermaanden. Ondersteun jezelf met de wijze ayurvedische adviezen om de gevoelige en veranderlijke vata dosha te balanceren. Nu is het de tijd om jezelf te verwarmen, te voeden en je vitaliteit, energie en gezondheid te beschermen voor de koude wintermaanden die voor je liggen.

Recept:

 Pompoen sinaasappel kokos soep

Ingrediënten, 1 kleine oranje pompoen, in stukken gesneden, 2 wortels, in stukken gesneden, 1 liter groentenbouillon, Fijn gehakte verse gember, 1 grote theelepel gemalen cardamom, 1 grote theelepel gemalen komijn, 1 grote theelepel gemalen koriander, 1/2 theelepel koenjit, sap van 1 sinaasappel, kokosmelk, 1 witte ui, Verse koriander

Snipper de witte ui en bak deze met de gember en de kruiden, voeg dan wat bouillon toe totdat de uien onder water staan en kan het inkoken. Voeg dan de pompoen en wortel toe en de rest van de bouillon en kook de groeten. Als de wortel en pompoen gaar is, voeg dan de sinaasappel en kokosmelk toe (hoeveelheid kokosmelk ligt eraan hoe dik je de soep wil hebben) en dan kan je de soep licht pureren. Voeg naar smaak zout en peper toe en verse koriander.

Een goede spijsvertering, een goede gezondheid

Volgens Ayurveda begint een goede gezondheid met een goede spijsvertering. Om de vruchten te plukken van gezonde voeding, is het noodzakelijk om voeding goed te verteren en op te nemen. Ayurveda noemt de spijsvertering agni en agni betekent vuur. Diep van binnen brandt er een vuur dat de metabolische afbraak en opname van voeding stimuleert. De kracht van dit vuur is belangrijk voor hoe we ons eten verteren en opnemen. Wanneer je niet de juiste voeding voor jouw constitutie eet, verzwakt het spijsverteringsvuur. Andere dingen die agni verstoren zijn: te veel eten, te veel water drinken bij de maaltijd, onregelmatige levensstijl zoals te laat naar bed gaan of eten op onregelmatige tijden.  Zowel eten als je geen honger hebt als het negeren van een hongergevoel verstoort de spijsvertering.

Als je je eten niet goed verteert, ontstaat er ama. Dit kan je ook wel vertalen als onverteerde voedselresten of gifstoffen die het lichaam vervuilen. Ama is een broedplaats voor ziekten. Ama zorgt ervoor dat je je energieloos of zwak voelt zonder een aanwijsbare reden. Of dat je moeite hebt met het verteren van je voeding. Je hebt bijvoorbeeld vaak maagzuur, een opgeblazen gevoel, constipatie of je voelt je moe na de maaltijd. En doe je hier niks aan, dan kan dit uiteindelijk ergere klachten veroorzaken.

Een ayurvedische behandeling is er altijd in eerste instantie op gericht agni te versterken en ama te verwijderen. Dit gaat hand in hand. Een van de manieren om dit te doen is door te reinigen en dit te ondersteunen met kruiden die agni sterker maken. Om ama te verteren en agni sterker te maken is het volgens Ayurveda is het beter om een korte tijd te vasten en dit  regelmatig te doen. Regelmatig betekent bijvoorbeeld dat je bij de wisseling van de seizoenen een korte reiniging doet. Of je kiest 1 dag in de week waarin je vast of alleen soep eet of sappen drinkt. Het is beter om niet langer dan een dag te vasten. Dit brengt het lichaam uit balans en ondermijnt het spijsverteringsvuur. Na het reinigen is het belangrijk om de juiste voeding te eten voor jouw constitutie.

Heb je het gevoel dat jouw spijsvertering niet helemaal lekker loopt, of denk je dat je ama hebt in je lichaam, dan is een ayurvedisch consult misschien wel wat voor jou. Ayurveda gaat ervan uit dat ieder persoon uniek is, met haar eigen unieke constitutie en specifieke metabolisme (agni). Er is geen ‘one size fit all’ medicijn , dieet, behandeling of reinigingsmethode. Een consult kan jou inzichten bieden en handvaten geven om je spijsvertering te verbeteren en je energieker, fijner en lichter te voelen.